Kodi sayansi ya transdisciplinary ndi chiyani?
Kwa ISC, sayansi ya transdisciplinary imatanthawuza kupanga kophatikizana kwa kafukufuku ndi kupanga pamodzi kwa chidziwitso pamodzi ndi madera ndi anthu ochita nawo chikhalidwe cha anthu m'njira yomwe imagwirizanitsa malingaliro osiyanasiyana a sayansi ndi chikhalidwe cha anthu pazochitika zomwe zaperekedwa.
Sayansi ya Transdisciplinary sikuti imangothandiza kupanga chidziwitso chotheka, chokhazikika komanso chodziwika bwino komanso njira zothetsera zovuta zina, komanso ndi sayansi yomwe imakhazikika pakumanga ubale wapakati pakati pa sayansi, mfundo ndi machitidwe.
Mphamvu zathu
International Science Council yakhala ikulimbikitsa sayansi ya transdisciplinary makamaka kudzera:
- kulengedwa kwa Dziko Lamtsogolo, maukonde ofufuza padziko lonse lapansi omwe amalimbikitsa kafukufuku wapadziko lonse lapansi wokhazikika
- Kukhazikitsa ndi kukhazikitsa njira ziwiri zoyendetsera kafukufuku wapadziko lonse lapansi: Kusintha kwa Kukhazikika (T2S, 2014-2022) ndi Kafukufuku Wophatikizidwa Wotsogola wa Agenda 2030 ku Africa (LIRA 2030, 2016-2021)
- zokambirana zapamwamba ndi opereka ndalama kudziko lonse la sayansi, mabungwe oyambira ndi chitukuko, ndi mabungwe asayansi apadziko lonse lapansi pakupanga malo oti azitha kuchita kafukufuku wopitilira muyeso (mwachitsanzo, Global Forum of Funders, ndi Global Research Council).
Kupyolera mu zoyesayesa izi, ISC yatulutsa chidziwitso chochulukirapo komanso chotheka kuchitapo kanthu pazovuta zosiyanasiyana za chikhalidwe cha anthu m'madera osiyanasiyana padziko lapansi, komanso momwe zinthu zilili, mwayi ndi zovuta za kafukufuku wokhudzana ndi maphunziro, komanso momwe angachitire. kumanga luso la mabungwe ndi sayansi lofunikira kuti achite bwino kafukufuku wamtunduwu.
Zina mwa mfundo zazikuluzikulu zofananiza zoyeserera izi zikufotokozedwa mu:
- Paulavets, K., Moore, S. ndi Denis, M. 2023. Kupititsa patsogolo kafukufuku wa transdisciplinary ku Global South. R. Lawrence (m.), Handbook of Transdisciplinarity: Global Perspectives. Edward Elgar.
- Schneider, F., Patel, Z., Paulavets, K. et al. Kulimbikitsa kafukufuku wa transdisciplinary kuti akhazikike ku Global South: Njira zokhudzira mapulogalamu andalama. Zachilengedwe, Humanities ndi Social Sciences Communications 10, 620 (2023).