Ngakhale Artificial Intelligence (AI) ikhoza kukhala ndi gawo lofunikira pakufufuza, kugwiritsidwa ntchito kwake kuyenera kukhala kosawoneka bwino, kutsatiridwa, komanso kuphatikizika mwanzeru mkati mwazochita zamaphunziro. Tithandizeni kupanga mapu ofunikira pakuwululidwa kwa AI mu kafukufuku ndikupanga mulingo wamalipoti wapadziko lonse lapansi.
Kuwonekera bwino pankhani yogwiritsa ntchito AI m'nkhani zofufuza ndi zotsatira zina zamaphunziro ndi gawo lofunikira pakuchita bwino kwa kafukufuku.
Pakadali pano, mfundo ndi machitidwe a momwe kuwulula kugwiritsa ntchito kwa AI kumasiyana mosiyanasiyana m'magawo, zigawo ndi zikhalidwe zofalitsa. Ofalitsa ambiri ayamba kufotokoza zomwe akufuna kuti awone. Zomwe zikuchitikazi zikugogomezera kufunikira kwa kugawana, kumvetsetsa kwapadziko lonse momwe zopereka za AI ziyenera kuwululidwa pofufuza.
Pofuna kuthana ndi vutoli, a Msonkhano Wapadziko Lonse pa Research Integrity Foundation (WCRIF), International Science Council (ISC), ndi Komiti ya Publication Ethics (COPE), ndi Bungwe la Ofalitsa Asayansi, Aukadaulo ndi Azachipatala (STM) ndi Global Young Academy (GYA) agwirizana kuti agwire ntchito kuti a Global Reporting Standard ya AI Kuwululidwa mu Kafukufuku.
Ntchito iyi ndi njira yofunikira kwambiri pa Msonkhano Wapadziko Lonse wa Ufulu Wofufuza ku Vancouver, 3–6 Meyi 2026. Cholinga cha njira iyi ndikupanga muyezo wothandizidwa kwambiri wopereka malipoti womwe ungagwiritsidwe ntchito m'magawo ofufuza, zikhalidwe zofalitsa komanso m'malo ogwirira ntchito.
Zofanana ndi zida zoperekera malipoti, monga Taxonomy ya Udindo wa Wopereka (CRediT), muyezo woterewu ungathandize kugwirizanitsa ziyembekezo m'njira zosiyanasiyana zofufuzira, kupangitsa njira zowululira kuti zikhale zofanana komanso zofanana, komanso kuthandizira kukhazikitsidwa kwa ofalitsa, mabungwe ndi ofufuza.
Mwa kugwirizanitsa kuulula kwa AI, tikuyembekeza kuthandizira kuwonekera poyera, kuchepetsa kusatsimikizika pakati pa olemba, ndikulimbitsa umphumphu wa kafukufuku.
Kuwonetsetsa kuti kukhazikitsidwa kwa mulingo woperekera malipotiwu kukuwonetsa malingaliro osiyanasiyana, ISC, WCRIF, COPE, STM ndi GYA imapempha mamembala awo komanso gulu lalikulu lofufuza kuti athandizire maulendo atatu okambirana:
Njira yotenga nawo mbaliyi imabweretsa malingaliro ochokera kwa akonzi, mamembala a sukulu, utsogoleri wa mabungwe ofufuza, opereka ndalama, malaibulale, mabungwe akhalidwe labwino, osindikiza komanso akatswiri ofufuza zachilungamo.
Tikupempha Mamembala a ISC ndi gulu lonse la ofufuza kuti apereke maganizo awo kudzera mu kafukufukuyu pofika pa 28 February 2026.
Kuthandizira kwanu ndikofunikira pakumvetsetsa kogawana, padziko lonse lapansi pakuwululidwa kwa AI mu kafukufuku, ndikuwonetsetsa kuti mulingo uwu ndiwothandiza komanso wogwira ntchito pamitundu yosiyanasiyana ya kafukufuku wapadziko lonse lapansi.
Tikuthokozanitu pasadakhale chifukwa cha thandizo lanu.
Kafukufukuyu ndi gawo loyamba la zokambirana za Focus Track of the World Conference on Research Integrity 2026, zomwe zikugwira ntchito yokonzekera Muyezo Wapadziko Lonse Wopereka Malipoti a AI mu Kafukufuku.
Tikukulimbikitsani, musanadzaze fomu yapaintaneti:
Chonde lembani zomwe mwalemba momveka bwino komanso mwachidule.
Ngati mukukumana ndi mavuto, chonde funsani Bert Seghers pa [imelo ndiotetezedwa].
Mukapereka mayankho anu, mukuvomereza kuti pulogalamu ya AI ya chipani chachitatu ingagwiritsidwe ntchito kuthandizira kusanthula deta ikangobisika.
zili mkati 
zili mkati 
zili mkati Lembani kwa ISC mwezi uliwonse kuti mulandire zosintha zazikulu kuchokera ku ISC ndi gulu lalikulu la asayansi, ndikuwona makalata athu apadera pa Open Science, United Nations, ndi zina zambiri.
