Kuthamanga kozungulira kuyanjana kwa mfundo za sayansi mu dongosolo la UN kwakula m'zaka zaposachedwa. Mu chitukuko chodziwika bwino, a Pangano la Tsogolo, yotengedwa mu Seputembala 2024 ndi atsogoleri apadziko lonse a mayiko 193, idapereka mutu wonse ku sayansi, ukadaulo, zatsopano, ndi kusintha kwa digito. Pact inalonjeza "chiyambi chatsopano cha mayiko ambiri," ponena kuti "Kupita patsogolo kwa chidziwitso, sayansi, luso lamakono ndi zatsopano zingathe kubweretsa tsogolo labwino komanso lokhazikika kwa onse.
Mu 2025, sayansi idapitilizabe kutenga nawo gawo pazotsatira zazikulu za UN mu 2025, kuchokera ku zolemba monga 2025. Compromiso de Savilla, ndi Chilengezo cha Minister of the 2025 High-level Political Forum on Sustainable DevelopmentNdipo Awaza Political Declaration, mpaka kukhazikitsidwa kwaposachedwa kwa bungwe la Independent International Scientific Panel on Artificial Intelligence.
Komabe zambiri sizikudziwikabe pakusintha kwadongosolo la sayansi yapadziko lonse lapansi. UN ili pamalo osakhazikika pakati pa mikangano yazandale, zovuta zachuma, komanso vuto la kukhulupirirana kwa anthu m'mabungwe apadziko lonse lapansi. Thandizo likadali lalitali kuti lipereke Pact for the future, koma kupambana kumakhazikika pakuperekedwa koyenera pamlingo wadziko, pomwe mwayi wopeza upangiri wa sayansi kuti uthandizire kukhazikitsidwa kwaumboni umakhalabe wosagwirizana.
Ku UNHQ, Mayiko omwe ali mamembala akuyandikira zokambirana Kusintha kwa UN zakonzedwa koyambirira kwa 2026 poyankha Ntchito ya UN80, zomwe zingalimbikitse kapena kufooketsa mphamvu ya UN yolumikizana ndi mfundo za sayansi.
Zikuwonekeranso kuti njira yomwe ikubwera iti musankhe a Mlembi Wamkulu wa UN watsopano mu 2026 idzatenga, ndipo ngati ofuna adzayang'ana kuwonjezera cholowa cha Mlembi Wamkulu Guterres kulimbikitsa udindo wa sayansi pa Secretariat UN ndi kudutsa dongosolo UN.
Padakali pano, zokambirana zanthawi zonse zili mkati kuti tiyambe kupanga maphunziro a tsogolo lachitukuko chokhazikika, kuphatikizapo ntchito ya sayansi pokonza ndondomeko, kupanga ndondomeko, kukhazikitsa, ndi kubwereza - ngakhale kuti kukambirana momveka bwino pa "post-2030 agenda" sikuyembekezeredwa kuyambira 2027.
ISC ikutsatira izi ndi njira zina mwatcheru kuti apeze mwayi wolimbitsa mawonekedwe a sayansi-ndondomeko ndikuphatikiza gulu la asayansi padziko lonse lapansi pazokambirana za UN.
Kuphatikiza apo, nazi zina mwazochitika zazikulu za UN zomwe ISC ikukonzekera mu 2026:
Mamembala a ISC akulimbikitsidwa kugawana mapulani okhudzidwa ndi zochitika zilizonse za UN ndi njira zofananira, ndikuwunikira ntchito yoyenera yomwe ingapitiritsidwe kudzera mu zopereka za ISC kuzochitika izi. Chonde titumizireni pa [imelo ndiotetezedwa]
ISC ikuyembekeza kupitiliza kugwirira ntchito limodzi kuti ipititse patsogolo kupanga zisankho zodziwitsidwa ndi umboni mu 2026-ndipo, pakati pa polycrisis ndi kusintha, kulimbikitsa maziko olimba asayansi a tsogolo la multilateralism.
Chithunzi ndi Eric Rothermel on Unsplash